Kluczowa rekonceptualizacja
samoudomowienie Homo Sapiens

samoudomowienie Homo Sapiens

Koncepcja samoudomowienia gatunku Homo sapiens, ma brzemienne wnioskami analogie między ewolucją człowieka a procesem udomowienia zwierząt, takich jak psy. Dla porządku, udomowienie to coś innego niż oswojenie, będące procesem indywidualnym i niewpływającym na genetykę. Udomowienie prowadzi do trwałych, dziedzicznych zmian w morfologii i zachowaniu pod wpływem środowiska stworzonego przez człowieka, w tym kulturę. Kluczowym dowodem na niezwykle szybkie tempo przemian genetycznych jest eksperyment Dimitrija Bielajewa z lisami srebrnymi. Wykazano w nim, że selekcja pod kątem łagodności w ciągu zaledwie dwudziestu pokoleń wywołała u lisów cechy psowate: zmiany w umaszczeniu, krótsze pyski oraz istotne przesunięcia hormonalne – spadek poziomu adrenaliny na rzecz „hormonu szczęścia”, czyli serotoniny.

W kontekście ludzkim kluczową rolę odgrywa koewolucja kultury i genetyki. Według Josepha Henricha kultura udomawia nasz gatunek, faworyzując jednostki zdolne do uczenia się przez naśladownictwo i instynktownego przestrzegania norm grupowych. Społeczności ludzkie od tysiącleci wywierały presję selekcyjną, która promowała kooperację i wygaszała zachowania aspołeczne, takie jak agresja czy skrajny egoizm. Proces ten doprowadził do wykształcenia „psychologii norm”, sprawiając, że ludzie często przestrzegają zasad bezrefleksyjnie, a biologicznie preferują osoby podobne do siebie pod względem języka czy rytuałów, ale też wyglądu (rasy).

Współczesna ewolucja przejawia się także w fizjologii. Umiejętność czytania i pisania trwale zmienia strukturę mózgu (obszary potyliczno-skroniowe), czyniąc współczesne populacje neuroanatomicznie różnymi od społeczeństw historycznych. Ponadto badania nad genem Microcephalin sugerują, że ewolucja mózgu nadal postępuje i jest zróżnicowana regionalnie (rasowo).

Autor zwraca jednak uwagę na mechanizmy hamujące te procesy, zwane pułapkami ewolucyjnymi. Jedną z nich był „efekt miejskiego cmentarza”, gdzie historyczne miasta, mimo rozwoju kulturowego, charakteryzowały się niską rozrodczością, przez co nabyte cechy nie były przekazywane dalej. Podobnie działał celibat w zakonach, który eliminował z puli genetycznej jednostki najlepiej przystosowane do funkcjonowania w strukturach cywilizacyjnych, co stanowiło formę negatywnej selekcji, hamulca dla ewolucji biologicznej.

Komentarz Autora: